Tarot

tarotTarot posiada swoją nazwę ezoteryczną tj. „Ksiąga Thoth” związaną z egipskim bogiem magii. Talia Tarota jest złożona z 78 kart, podzielonych na 22 wielkie arkana oraz 56 małych arkan. Samych Talii kart Tarota istnieje kilka: Tarot Inicjacyjny Zakonu Złotego Brzasku, Marsylski, Świetlistej Drogi czy choćby Maroon.
Choć pochodzenie tarota jest dotychczas niepotwierdzone ponad wszelką wątpliwość, to podejrzewa się, że Tarot narodził się w Egipcie, a do Europy dotarł za sprawą Cygan. Inne źródła wskazują, że swój początek miał w Chinach. Istnieje przekonanie, że to nie wróżbita wybiera sobie talię kart Tarota a Tarot wróżbitę. Karty te generują w ludziach energię zdolną do eksploracji najskrytszych obszarów naszej podświadomości, samopoznania.

Do swobodnego i trafnego odczytania Tarota niezbędna jest wytrwałość i obszerny zasób wiedzy. Tarot nigdy się nie myli. Trzeba jednak liczyć się z tym, że kart Tarota nie powinniśmy pytać o błahostki, a także o kwestie śmierci.

Wróżba z kart Tarota

Historia kart Tarota

 

XV-XVI wiek

Najstarsze zachowane talie tarota, służącego wówczas do gry i zwanego trionfi (lub triumphi), pochodzą z ok. 1450 roku.

Najbardziej znane XV-wieczne talie tarota:

  • Tarot Viscontich – Sforzów – talie wykonane na życzenie Filippo Marii Viscontiego i Franciszka I Sforzy, w tym m.in.:
    • Talia Viscontich Cary-Yale zwana też Visconti di Modrone – znajduje się w zbiorach biblioteki Yale University w New Haven. Zawiera ona oprócz zwyczajowych kart figuralnych (króla, królowej, rycerza i giermka) wizerunki dam dworu, towarzyszących rycerzom i giermkom – dało to w sumie 86 kart, z czego 19 zaginęło. Wśród Arkanów Większych znalazły się też trzy cnoty teologalne: Wiarę, Nadzieję i Miłość.
    • Talia Viscontich-Sforzów Pierpont Morgan-Bergamo, zwana też Colleoni-Baglioni – znajduje się w zbiorach Morgan Library & Museum w Nowym Jorku.
    • Talia Viscontich Brera-Brambilla – znajduje się w zbiorach Pinakoteki Brera w Mediolanie.
  • Tarocchi di Mantegna (tarot Mantegny), składający się z pięciu serii po 10 kart każda, łącznie z 50 kart. Talia ta nazwę swą zawdzięcza nazwisku Andrei Mantegny – włoskiego miniaturzysty, któremu pierwotnie przypisywano jej autorstwo.
  • Minchiate, talia 97 kart, w tym standardowe 78 kart plus dwanaście kart odpowiadających znakom zodiaku, cztery karty dla żywiołów i trzy karty oznaczające trzy cnoty teologalne.

XVII wiek

W XVII wieku uległa ustaleniu liczba kart w talii: 22 kart Arkanów Wielkich i 56 kart Arkanów Małych.

Jedną z najbardziej popularnych talii jest tak zwany tarot marsylski (fr. Tarot de Marseille). Uznaje się, że powstał on w latach 1643-1664. Z tarota marsylskiego wywodzi się większość późniejszych talii tarotów. Jego twórcą był paryski producent kart do gry, Jacques Viéville. Tarot marsylski znany nam współcześnie, różni się od oryginalnego tarota Viéville’a, zwanego tarotem belgijskim, ilustracjami niektórych Arkanów Wielkich.

XVIII wiek

W XVIII wieku zaczęto rozróżniać karty tarota, przeznaczone do wróżenia, od kart taroka do gry hazardowej, ozdabiając te drugie wizerunkami zwierząt, często fantastycznych. Warto przy tym zaznaczyć, że wizerunki zwierząt pojawiały się już wcześniej, chociażby na popularnych w XIV/XV-wiecznych Niemczech „kartach myśliwskich”.

W XVIII poszukiwano również związków tarota z Kabałą. Poszczególnym kartom przypisano litery alfabetu hebrajskiego.

W XVIII wieku zrodziła się także teoria, według której tarot miał być w rzeczywistości starożytną Księgą Thotha, uratowaną z pożarów, które nawiedzały biblioteki starożytnego Egiptu. Według legend, Księga Thotha zawierała wiedzę tajemną daną człowiekowi przez boga Thotha. Autorem teorii, twierdzącej, że to tarot jest tą księgą, był francuski pisarz, badacz amator i wolnomularz, Antoine Court de Gébelin (ur. 1719/1728, zm. 1784). Opublikował ją w tomie „Du Jeu des Tarots” swojego dzieła zatytułowanego Le monde primitif, analysé et comparé avec le monde moderne (Świat prymitywny, analiza i porównanie ze światem współczesnym, wyd. 1774-1784). Twierdził, że nazwa tarot pochodzi od staroegipskiego słowa tar oznaczającego drogę oraz od sufiksu ro, ros lub rogoznaczającego „król” lub „królewski”. Stąd też słowo tarot miało oznaczać „królewską drogę” życia, drogę do doskonałości i mądrości. Na Arkanach Większych tarota marsylskiego miały znajdować się egipskie hieroglify opisujące właśnie wędrówkę Thotha w zaświaty. Przewodnikiem człowieka po tej drodze miał być arkan Głupiec – „Przewodnik Zmarłych”. Zdaniem de Gébelina, oryginalne wizerunki arkanów uległy przez wieki przekłamaniom a ich numeracja została zmieniona.

De Gébelin nie podparł swojej teorii żadnymi naukowymi dowodami. W rzeczywistości dopiero w 1822 roku francuski naukowiec, Jean-François Champollion, zdołał odczytać egipskie pismo hieroglificzne i udowodnić, że hieroglify opierały się na zasadzie fonetyczności zapisu. Tym samym oczywista stała się nieprawdziwość teorii Gébelina.

Pomysł Gébelina wykorzystał Jean Alliette (1738-1791) – żyjący w Paryżu perukarz, fryzjer, nauczyciel algebry a wreszcie popularny na dworze królewskim kartomanta. Przybrawszy pseudonim Etteilla opublikował on w latach 1783-1785 książki, w których twierdził, że jest jedynym żyjącym człowiekiem, który wie jak wyglądały wizerunki kart Księgi Thotha. Dysponując wiedzą z zakresu numerologii, mistyki liczb, astrologii i symboliki wolnomularskiej, zaprojektował własną talię tarota (tarot Etteilli) tworzącą zupełnie nowy system ikonograficzny i magiczny. Alliette utrzymywał przy tym oczywiście, że była to talia oparta na hieroglifach staroegipskiej Księgi Thotha. Tarot Etteilli był pierwszą talią przeznaczoną specjalnie do wykorzystania w sztuce wróżbiartwa. Etteilla nie pozwolił nigdy na skopiowanie tej talii – w swojej książce Les tarots ou maniere de se recréer avec le jeu de cartes nommées tarots opublikował wizerunki jedynie czterech kart: Sprawiedliwości, Mocy, Umiarkowania i Roztropności (personifikacje cnót kardynalnych). Po jego śmierci w paryskich sklepach pojawiła się talia, którą uznano za tarot Etteilli. Do czasów obecnych namnożyły się jej rozmaite wersje. Oryginalnej talii tarota Etteillinigdy nie odnaleziono i nie wiadomo jak wyglądała.

XIX i XX wiek (ezoteryka)

W drugiej połowie XIX wieku w Wielkiej Brytanii powstało stowarzyszenie Hermetyczny Zakon Złotego Brzasku (Hermetic Order of the Golden Dawn), posługujące się systemem wiedzy ezoterycznej, będącej swoistą syntezą Kabały, tarota i astrologii. Częścią systemu medytacyjnego związanego z kabalistycznym Drzewem Życia była kontemplacja kart tarota, jako najwyższy, najdoskonalszy rodzaj poznania. Tarot Złotego Brzasku (Tarot Złotego Świtu) autorstwa Roberta Wanga jest jedną z bardziej znanych talii.

Najsilniejszy wpływ na dzisiejszą strukturę i interpretację tarota miała grupa francuskich i angielskich okultystów na przełomie XIX i XX wieku. Ich studia oparły się na systemie ezoterycznym Kabały. Większa część talii opracowanych w XX wieku bazuje na pojęciach kabalistycznych w strukturze, symbolice i interpretacji. Czołowymi i typowymi przykładami są talie: Rider-Waite Tarot Artura Edwarda Waite z ilustracjami wykonanymi przez Pamelę Colman Smith oraz Thoth Tarot Aleistera Crowleya, do którego ilustracje wykonała Frieda Harris. A.E. Waite opublikował swoją talię w 1910 roku nakładem spółki wydawniczej Rider and Company załączając do niej małą książeczkę zatytułowaną Klucz do Tarota (The Key to the Tarot). Wizerunki tarota Thotha Aleistera Crowleya ilustrowały natomiast wydaną przez niego w 1944 roku Księgę Thotha (The Book of Thoth) – same karty doczekały się wydania dopiero w roku 1969 nakładem Ordo Templi Orientis. Tarot Crowleya wyróżniał się nieortodoksyjnością, bogactwem kolorów oraz wyraźnie seksualną symboliką. Obie talie – Waite’a i Crowleya – powstały z myślą o stworzeniu nowego kanonu, i obie zyskały sobie powszechne uznanie. Twórcy obu talii czerpali w pewnym stopniu z nauk Hermetycznego Zakonu Złotego Brzasku.

W XX wieku po karty tarota sięgnęli psychologowie analityczni ze szkoły Carla Gustava Junga. Najpopularniejszym z opracowań jest książka Jung and tarot (wydana w 1980 roku), autorstwa Sallie Nichols, która opisała symbolikę i archetypy zawarte jej zdaniem w kartach tarota w oparciu o założenia psychologii głębi.

Obecnie tarot nie ewoluuje w formie, lecz funkcji i zastosowaniu. We wspomnianej wyżej talii Ridera-Waite’adokonano zamiany miejscami karty Sprawiedliwość i karty Moc, które wcześniej miały odpowiednio numery VIII i XI. Aleister Crowley w swoim Tarocie Thotha dokonał ponownej zamiany miejscami tych dwóch arkanów.

Współcześnie powstaje wiele różnego rodzaju talii tarota, które zazwyczaj nie różnią się zasadniczą budową Arkanów Wielkich i Małych. Różnią się natomiast techniką wykonania, ekspresją i indywidualną interpretacją twórcy, zawartością symboli lub też bywają próbą syntezy różnych tradycji ezoterycznych. Przykładem niestandardowej talii współczesnej może być Enochian Tarot autorstwa Betty i Geralda Schuelerów, opierający się na enochiańskim systemie magicznym. Wielkie Arkana składają się w niej z 30 kart zamiast standardowych 22.

 

Współczesna talia tarota obejmuje standardowo 78 kart w dwóch podstawowych grupach, określanych jako Wielkie Arkana (22 karty) i Małe Arkana (56 kart).

 

Astrologia i tarot

W roku 1843 Johannes Trismegiste napisał książkę, wydaną jako duchowy testament Marie Anny Lenormand. Dawała ona jako wróżka dobry przegląd systemów układania kart, praktykowanych w połowie ubiegłego stulecia i zachowanych niekiedy do naszych czasów. Typowym przykładem jest system, którego podstawę stanowi „kwadrat astrologiczny”. Może być on stosowany i interpretowany, nawet przez osoby nie dysponujące specjalną wiedzą fachową.

Dwanaście „domów”

Metoda ta używana do interpretacji kart dwanaście tzw. „domów”, czyli sektorów, na które podzielony jest firmament. Każdy dom reprezentuje jeden aspekt losu człowieka. Związek pozycji ciał niebieskich z układem kart tarot nie jest uwzględniany. Interesująca jest zawartość znaczeniowa „domów”;, która pozwala rozczłonkować dowolne pytania na sensowne aspekty.
Dzielimy całą talię na 12 stosów. Pierwsze sześć stosów powinno zawierać po 7 kart, pozostałe sześć – po 6 kart. Każdy stos reprezentuje zawartość znaczeniową jednego „domu” astrologicznego.

Wróżby i Astrologiczny system „domów”

A oto znaczenia poszczególnych stosów:
– pierwszy – obejmuje wszystko, co dotyczy ogólnych losów życia człowieka, jego temperamentu i charakteru;
– drugi – informuje o talentach, zawodzie i dobrach ruchomych;
– na podstawie trzeciego wyciąga się wnioski, co do rodzeństwa osoby pytającej, ale także jej zdolności umysłowych;
– w czwartym ukazany jest stosunek do rodziców, a także informacje o rozporządzaniu dobrami nieruchomymi i o ewentualnych spadkach;
– ze stosu piątego dowiemy się czegoś o dzieciach i życiu uczuciowym;
– treścią szóstego są potencjalne choroby jak również sposoby ich leczenia;
– siódmy przepowiada małżeństwa, związki, mówi też o wrogach;
– ósmy odkrywa czas i okoliczności śmierci;
– dziewiąty zdradza powiązanie religijne i moralne oraz upodobania artystyczne i naukowe;
– w dziesiątym zawarte są dane dotyczące stosunku do matki i publicznego uznania osoby pytającej;
– na podstawie jedenastego stosu wnioskujemy o radościach, dobroczyńcach i szczególnych sukcesach;
– dwunasty ukazuje przeciwieństwa losu, wrogów, nieszczęścia, kary itp.